Warto wiedzieć

10 października

Prace dodatkowe a umowa zawarta w ramach zamówienia publicznego

Normy określone w ustawie z 2004 r. - Prawo zamówień publicznych nie pozostają w sprzeczności z przepisami k.c. o bezpodstawnym wzbogaceniu (nienależnym świadczeniu), a w szczególności nie wyłączają możliwości zastosowania przepisów k.c. – tak orzekł Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt I ACa 996/15.

W przedmiotowej sprawie pozwany, w ramach umowy zawartej na podstawie przepisów prawa zamówień publicznych, był zobowiązany uiścić ryczałtowe wynagrodzenie za wykonanie przez powoda określonych prac. Po zawarciu umowy powstała konieczność wykonania dodatkowej inwentaryzacji, która nie była objęta żadnym postanowieniem umownym ani nie była ujęta w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Ta dodatkowa czynność została powódce zlecona bez podpisywania oddzielnej umowy. W pozwie powód wnosił o zasądzenie na jego rzecz kwoty stanowiącej wartość bezpodstawnego wzbogacenia powstałego po stronie pozwanej wskutek wykonania rzeczonej inwentaryzacji bez żadnego dodatkowego wynagrodzenia.

Sąd Apelacyjny w wydanym wyroku podkreślił, iż z uwagi na fakt, że obowiązek wykonania inwentaryzacji powstał już po zawarciu przez strony umowy, nie mógł on znaleźć odzwierciedlenia nie tylko w specyfikacji zamówienia, ale tez w kalkulacji oferty powoda. W związku z tym, wykonane czynności należało uznać za prace dodatkowe nie objęte umową. Brak jest jakichkolwiek wątpliwości, że pozwany na podstawie zawartej umowy nie był zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia za wykonane prace dodatkowe; w konsekwencji zaś uiszczone wynagrodzenie ryczałtowe nie stanowiło wynagrodzenia także za wykonanie dodatkowej inwentaryzacji, lecz stanowiło jedynie świadczenie wynikające z zawartej umowy za czynności wprost w niej przewidziane.

Wobec tego Sąd stwierdził, że przedmiotem sporu nie jest zapłata wynagrodzenia za wykonane roboty, lecz zwrot wartości nienależnego świadczenia stosownie do treści art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Nie zachodzi zatem zbieg roszczenia o wynagrodzenie umowne z roszczeniem z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

Takie stanowisko Sądu Apelacyjnego pozostaje w zgodzie z poglądami Sądu Najwyższego, przedstawionymi w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn akt II CSK 327/06 (w którym SN stwierdził, że w sytuacji braku istnienia jakiejkolwiek – choćby nieważnej – umowy dodatkowej miedzy stronami, uzyskana korzyść majątkowa podlega zwrotowi na podstawie art. 405 kc) oraz w wyroku z dnia 7 kwietnia 2007 r., sygn. akt II CSK 344/07 (gdzie ustalono, że nawet w sytuacji nieważności umowy, w oparciu o którą zostały wykonane roboty budowlane, od strony korzystającej z efektów przeprowadzonych prac sąd może zasądzić wynagrodzenie na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu).

 

Orzecznictwo: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 11 marca 2006 r., sygn. akt I ACa 996/15; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt II CSK 327/06; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2007 r., sygn. akt II CSK 344/07.