09-11-2015

Czy w świetle obowiązujacych przepisów Gmina ma obowiązek budowy i utrzymania oświetlenia dróg prywatnych

Opinia prawna

Dotycząca: Czy w świetle obowiązujacych przepisów Gmina  ma obowiązek budowy i utrzymania oświetlenia dróg prywatnych

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2015.1515)

  • Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U.2012.1059 z późn. zm.)

Stan prawny:

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2015.1515) nie zawiera wyczerpującego katalogu zadań własnych gminy (art. 7 ust. 1), co więcej, wskazuje, iż to ustawy określają, które zadania własne gminy mają charakter obowiązkowy (art. 7 ust. 2).

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U.2012.1059 z późn. zm.) do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy:

a) planowanie oświetlenia miejsc publicznych, dróg gminnych, dróg powiatowych i dróg wojewódzkich, dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe przebiegających w granicach terenu zabudowy, części dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe wymagających odrębnego oświetlenia przeznaczonych do ruchu pieszych lub rowerów, stanowiących dodatkowe jezdnie obsługujące ruch z terenów przyległych do pasa drogowego drogi krajowej oraz

 b) finansowanie oświetlenia ulic, placów dróg gminnych, dróg powiatowych i dróg wojewódzkich, dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe przebiegających w granicach terenu zabudowy, części dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe wymagających odrębnego oświetlenia przeznaczonych do ruchu pieszych lub rowerów, stanowiących dodatkowe jezdnie obsługujące ruch z terenów przyległych do pasa drogowego drogi krajowej.

Kategoryczne (zamknięte) sformułowanie treści tego przepisu powoduje, że w ramach zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło oraz gaz w świetle regulacji prawa energetycznego te szczegółowe zadania w pełni wyczerpują (pokrywają) w dziedzinie energetyki zakres zadań własnych gminy o charakterze obligatoryjnym.

Termin "miejsce publiczne" został zdefiniowany w wyroku SN z dnia 09.11.1971 r., V KRN 219/71, OSNPG 1972, nr 2, poz. 25), w myśl którego miejscem publicznym jest "każde miejsce dostępne dla nieograniczonej liczby osób". Należy przyjąć, że znaczenie terminu "miejsce publiczne" w polskim języku prawnym ma charakter wieloznaczny i jego treść powinna być ustalana poprzez odniesione do kontekstu, w którym jest używane.

W doktrynie istnieje pogląd, iż w przypadku oświetlenia miejsc publicznych, będącego zadaniem własnym gminy, pojęcie takich miejsc powinno być konstruowane w nawiązaniu do tych składników majątku publicznego (mienia publicznego), których właścicielem jest gmina (własność komunalna). Dotyczy to w szczególności tzw. majątku użytku publicznego, obejmującego rzeczy (składniki mienia komunalnego), z których, z powodu ich prawnego przeznaczenia, mogą korzystać wszyscy - ze szczególną intensywnością zwłaszcza członkowie gminnej wspólnoty samorządowej (zob. J. Boć, J. Błaś (w:) J. Boć (red.) Prawo administracyjne..., s. 264).

Obowiązek finansowania przez gminę oświetlenia dotyczy wyłącznie tych ulic i placów, które wchodzą w skład mienia komunalnego.

 

Należy, więc ocenić czy przedmiotowa droga prywatna jest miejscem publicznym, tj. miejscem dostępnym dla nieograniczonej liczby osób.