09-11-2015

Dopuszczalność wystąpienia przez płatnika do ubezpieczonego o zwrot kwoty stanowiącej pokrycie składek ZUS pracodawcy od zawartych w danym miesiącu umów zlecenia

Opinia prawna

 

Dotyczy: dopuszczalności wystąpienia przez płatnika do ubezpieczonego o zwrot kwoty stanowiącej pokrycie składek ZUS pracodawcy od zawartych w danym miesiącu umów zlecenia

Podstawa prawna:

- ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych

- Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 roku, w sprawie o sygnaturze akt III PZP 6/13

- D. Wyderska, „Konsekwencje błędnego zgłoszenia w ZUS zleceniobiorcy” (w:) Gazeta Podatkowa nr 87 (1128) z dnia 30.10.2014

 

Stan faktyczny:

Referat Urzędu w P. zwrócił się z wnioskiem o opinię prawną w sprawie dopuszczalności wystąpienia przez Urząd Miasta do ubezpieczonego o zwrot kwoty stanowiącej pokrycie składek ZUS pracodawcy od zawartych w danym miesiącu umów zlecenia. Z treści wniosku wynika, iż w miesiącu maju 2015 roku Urząd zawarł z Panią K. dwie umowy zlecenia do wykonania usługi związanej z dozorem lokalu obwodowej komisji wyborczej. Na podstawie złożonego oświadczenia Pani K. została zgłoszona do ZUS do ubezpieczenia zdrowotnego. W dniu 31 lipca 2015 roku ZUS poinformował Urząd, iż Pani K. powinna podlegać również ubezpieczeniom społecznym, gdyż nie osiąga kwoty minimalnego wynagrodzenia, tj. 1750,00 złotych brutto. Podkreślenia wymaga, iż wynagrodzenie z umów zlecenia zostało wypłacone z dotacji przekazanej przez Krajowe Biuro Wyborcze. W budżecie miasta zostały zaplanowane i wypłacone wynagrodzenia, zaś po rozliczeniu dotacji niewykorzystane środki zostały zwrócone. Na skutek niewłaściwego oświadczenia złożonego przez Panią K. Urząd  nie zaplanował dodatkowych wydatków, tj. obciążenia pracodawcy z umowy zlecenia w kwocie 34,38 zł. Rachunki wystawione przez Panią K.  zostały rozliczone ryczałtem, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wymagana korekta dokumentów zgłoszeniowych do ZUS oraz rozliczeniowych deklaracji miała ten skutek, iż konieczne okazało się dopłacenie naliczonych składek, skorygowanie rachunków, a także korekta rozliczeń podatkowych. Z uwagi na powyższe rozliczona dotacja wyborcza nie dała możliwości zakwalifikowania określonego wydatku przez Urząd zgodnie z klasyfikacją budżetową wyborów i opłacenia go ze środków Krajowego Biura Wyborczego. W tym stanie rzeczy nasuwa się pytanie, czy dopuszczalne jest wystąpienie przez Urząd do Pani K. o zwrot kwoty 34,38 zł celem pokrycia składek na ubezpieczenie społeczne w części opłaconej przez pracodawcę.

 

Stan prawny:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych ubezpieczeni wykonujący umowę zlecenie, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a. Z przytoczonego stanu faktycznego wynika, iż Pani K.  posiadała inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, jednak z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę nie osiągnęła minimalnego wynagrodzenia w miesiącu maju 2015 roku, tym samym przepis art. 9 ust. 1 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych będzie miał tu zastosowanie. W konsekwencji Pani K.  powinna podlegać również ubezpieczeniom społecznym.

Zgodnie z Art. 17 ust. 1. składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za ubezpieczonych, o których mowa w art. 16 ust. 1–3, 5, 6 i 9–12, obliczają, rozliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu w całości płatnicy składek, zaś stosownie do art. 17 ust. 2. płatnicy składek, o których mowa w ust. 1, obliczają części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu. Mając na uwadze powyższe regulacje obowiązek finansowania składek ubezpieczeniowych ciąży na płatniku, czyli w niniejszej sprawie na Urzędzie. Zleceniodawca zobligowany jest do naliczania i odprowadzania składek, a w przypadku kontroli ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowości, mimo iż to zleceniobiorca złożył niewłaściwe oświadczenie. W związku z powyższym żądanie kwoty niepobranych składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonej  wraz z ewentualnymi odsetkami za zwłokę ZUS kieruje do zleceniodawcy, a co za tym idzie Urząd  obowiązany jest uiścić zaległość.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 grudnia 2013 roku w sprawie o sygn. akt III PZP 6/13 2 wskazał, iż „termin przedawnienia roszczenia pracodawcy (płatnika składek) z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 i następne k.c.), będącego następstwem zapłaty przez niego składek na ubezpieczenie społeczne pracowników w części, która powinna być przez nich finansowana, rozpoczyna bieg od dnia zapłaty tych składek przez pracodawcę”. Z sentencji powyższej uchwały wynika, iż żądanie wystąpienia przez płatnika do ubezpieczonego o zwrot kwoty stanowiącej pokrycie składek ZUS pracodawcy od zawartych umów zlecenia jest jak najbardziej dopuszczalne. Z uwagi na powyższe należy uznać, iż Urząd ma prawo zwrócić się do Pani K. o zwrot omawianej zaległości.

W Gazecie Podatkowej nr 87 (1128) z dnia 30.10.2014 wyjaśniono, iż zapłacone przez zleceniodawcę składki w części, która powinna być sfinansowana przez zleceniobiorcę, stanowią przychód zleceniobiorcy, o ile nie będą egzekwowane na drodze cywilnoprawnej. Z uwagi na to, iż w niniejszym stanie faktycznym strony nie pozostają już w stosunku zlecenia składki zapłacone za zleceniobiorcę (w części, która przez niego powinna była zostać sfinansowana) zostaną zakwalifikowane do przychodów z innych źródeł. Będzie to skutkowało tym, że zleceniodawca nie pobierze od tego przychodu składek ZUS.

W związku z powyższym, zdaniem opiniującego Urząd niewątpliwie obowiązany jest do opłacenia kwoty niepobranych składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonej, jednakże ma on prawo zwrócić się do zleceniobiorcy z roszczeniem o ich opłacenie.