09-11-2015

Skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.03.2015 r.

Opinia prawna

dotyczy: skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.03.2015 r.

 

Wyrokiem z dnia 10.03.2015 r. K/29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i innych ustaw, jest niezgodny z przepisami Konstytucji. Rozszerzenie zakresu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zostało zakwestionowane jako naruszające zasady zaufania do państwa i prawa oraz sprawiedliwości społecznej. Trybunał stwierdził, iż kwestionowane przepisy naruszyły samodzielność jednostek samorządu terytorialnego, które oddając nieruchomość w użytkowanie wieczyste – nie mogły spodziewać się, że drugiej stronie zostanie przyznane uprawnienie do jednostronnego zakończenia stosunku prawnego przez przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

 

Zgodnie z art. 145 a w związku z art. 147 k.p.a. żądanie wznowienia postępowania z powodu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja, następuje na żądanie strony.

W zaistniałej sytuacji trudno jednoznacznie stwierdzić, iż Burmistrzowi Miasta jako organowi wydającemu decyzję przysługuje przymiot strony. W dostępnych publikatorach prawniczych (LEX) nie odnaleziono żadnych orzeczeń sądów, ani organów administracji, czy też komentarzy przedstawicieli doktryny rozstrzygających ten problem. Wydaje się za uzasadniony pogląd, iż w sytuacji, gdy Gmina jest organem wydającym decyzję, nie posiada przymiotu strony. Brak podstawy prawnej nakazującej Burmistrzowi Miasta do składania wniosków o wznowienie postępowań administracyjnych.

Orzeczenie o niezgodności przepisu będącego podstawą decyzji administracyjnej z Konstytucją, nie rodzi takich skutków. W k.p.a. brak również ogólnego przepisu wyłączającego możliwość orzekania organu „we własnej sprawie”. Przepis art. 24 czy 25 k.p.a. stanowią zamknięte katalogi przesłanek uzasadniających przekazanie sprawy do rozpoznania innemu organowi, nie dotyczy to jednakże sytuacji, kiedy organ jest wnioskodawcą.

Odnośnie skutków finansowych wznowienia postępowania, zasadnym wydaje się wystąpienie ze stosownym zapytaniem do Regionalnej Izby Obrachunkowej z prośbą o wskazanie prawidłowej praktyki.

Ponadto wskazuję, iż wskutek wydania prawomocnych decyzji nastąpiły skutki prawno- rzeczowe – własność nieruchomości została przekazana, zapewne nastąpiły również kolejne przeniesienia prawa własności nieruchomości.