Obowi?zek podatkowy podatku dochodowego powstaje z pocz?tku roku podatkowego, a powinno?? podatkowa na jego ko?cu. Nie wcze?niej ni? po up?ywie roku wolno ustali? baz? opodatkowania i wdro?y? do niej stawk? podatkow?.
Prawodawca nie powinien poprzesta? na obci??aniu podatnika nie pr?dzej ni? po up?ywie roku podatkowego w zwi?zku z konieczno?? aktualnego zasilania bud?etu, dlatego te? obci??a si? go rokiem obowi?zku p?acenia zaliczek na poczet nadchodz?cego podatku. Istot? ustalenia zaliczek mo?e by?, na przyk?ad: doch�d osi?gni?ty za czas obj?ty zobowi?zanie p?acenia zaliczek lub te? wysoko?? podatku okre?lona za miniony okres trwania podatkowego. Powstanie wdzi?czno?ci z godno?ci zaliczek w og�le nie decyduje o powstaniu zobowi?zania przez podatek, poniewa? w rocznym zakresie podmiot mo?e ujawni? ostatecznie strat?. Rozpoznanie zobowi?za? podatkowych z tytu?u zaliczek nak?ada obci??enie zwykle na podatnika lub p?atnika. M�wimy wtedy o technice samoobliczania podatkowego lub obliczania podatku przez p?atnika.